Kim były pierwsze kobiety zaangażowane w powstanie kina? Reżyserki, producentki, scenarzystki, które kształtowały Hollywood? Przypominamy ich nazwiska.

Poznając historię filmu, można mieć wrażenie, że kobiet w ogóle w niej nie było. A raczej były, ale tylko jako gwiazdy filmowe, a nie osoby filmy tworzące. Tymczasem reżyserek czy producentek tworzących w czasie kina niemego i początków kina dźwiękowego było całkiem sporo. Większość antologii nie poświęca im dużo miejsca lub nie wspomina o nich wcale. W ubiegłym tygodniu pisaliśmy o Mabel Normand, Lois Webber, Alice Guy- Blanché, Mary Pickford i Virginii Van Upp, teraz pora, by przybliżyć sylwetki kolejnych silnych kobiet, które podbiły Hollywood.

 

FRANCES MARION (1888-1973)

6 stare kina cinema film movie retro

Wydawałoby się, że to dziś piszące kobiety mają łatwiej. Nie w Hollywood. Przed rokiem 1925 ponad połowa scenariuszy była pisana właśnie przez kobiety, natomiast dziś scenarzystki odpowiadają tylko za około 11% filmów z Fabryki Snów. Początki XX wieku należały do bezkompromisowych kobiet, a jedną z najjaśniejszych gwiazd scenopisarstwa była Frances Marion. Dziennikarka, pisarka, reżyserka, producentka, ale przede wszystkim scenarzystka. Często pracowała z Mary Pickford i Lois Weber. Marion ze względu na ponadprzeciętną urodę miała szansę zostać aktorką, wolała jednak pracować po drugiej stronie kamery. Była pierwszą kobietą, która zdobyła Oscara za najlepszy scenariusz adaptowany oraz oryginalny. Wygraną w roku 1930 zapewnił jej film „Szary dom”, w 1932 obraz „Mistrz”. W latach 20. i 30. Marion była jedną z najlepiej zarabiających z pisania osób w branży. Miała na koncie ponad 300 scenariuszy i ponad setkę filmów, które wyprodukowała.

 

ANITA LOOS (1888-1981)

5 stare kina cinema film movie retro

Pisarka, autorka scenariuszy filmowych i teatralnych, Anita Loos pierwsze kroki w świecie filmu stawiała zaraz po dwudziestce. Zaczęła od pracy z jednym z najbardziej znanych ówcześnie reżyserów – D.W. Griffithem. Pracowała między innymi nad jego filmem „Nietolerancja” (1916), jednym z najbardziej kasowych filmów w dziejach kina niemego. Loos najbardziej znana jest dzięki swojej powieści „Mężczyźni wolą blondynki”, której adaptacja z Marilyn Monroe i Jane Russell w rolach głównych szybko zyskała status kultowej. Pracom Loos trudno jednak przypiąć jedną metkę. Anita napisała też scenariusz do filmu „Muszkieterzy z Pig Alley” (1912), uznawanego za pierwszy film gangsterski w historii. Przez lata pisała dla Douglasa Fairbanksa, a kino regularnie zdradzała z teatrem, tworząc na przykład sceniczną adaptację „Gigi” Colette z Audrey Hepburn w roli głównej. 

 

DOROTHY ARZNER (1897-1979)

7 stare kina cinema film movie retro

Prawdziwa buntowniczka, która nie dawała nikomu sobą kierować. „Moją życiową filozofią jako reżyserki jest nie być niczyim poddanym, nawet szefa studia” – mawiała. Reżyserka, montażystka, scenarzystka, feministka. Dorothy Arzner była pierwszą kobietą przyjętą do Amerykańskiego Związku Reżyserów (Directors Guild of America). Na ekranie kreowała silne, niezależne bohaterki. Jedne z ciekawszych ról w karierze zawdzięczają jej takie gwiazdy, jak Clara Bow, Katharine Hepburn, Joan Crawford czy Maureen O’Hara. Do jej najbardziej znanych dzieł należy film „Dzikie przyjęcie” (1929) z Bow w roli głównej oraz obraz „Tańcz, dziewczyno, tańcz”(1940), opowiadający o świecie burleski i tancerkach występujących w klubach.

 

IDA LUPINO (1918-1995)

4 stare kina cinema film movie retro

Pochodząca z filmowej rodziny Ida Lupino nie mogła skończyć gdzie indziej niż w Hollywood. Zaczęła od kariery aktorki, na ekranie partnerowała między innymi Humphreyowi Bogartowi w takich filmach, jak „High Sierra” (1941) czy „Nocna wyprawa”(1940). To jej nie wystarczało. Postanowiła zająć się reżyserią. Założyła swoją własną, niezależną firmę zajmującą się produkcją filmów. Nie było łatwo, tworzyła głównie filmy niskobudżetowe, ale jednocześnie ambitne. Podejmowała kontrowersyjne wówczas tematy społeczne – mówiła o gwałtach, bigamii czy samotnych matkach. Lupino była też pierwszą kobietą, która nakręciła film noir – „Autostopowicz” (1953). Przez lata tworzyła też filmy telewizyjne.

 

MAE WEST (1893-1980)

12 stare kina cinema film movie retro

Jeśli w latach 50. to Marilyn Monroe była naczelną amerykańską blond ikoną, w latach 20. i 30. na tytuł ten zasługiwała Mae West. Skandalistka promująca seksualne wyzwolenie. West pamięta się przede wszystkim jako aktorkę, a mało osób wie, że pisała ona również scenariusze i miała olbrzymi wpływ na kształt filmów, w których grała. Cenzorzy jej nie znosili, publiczność uwielbiała. Za sztukę „Seks”, do której napisała scenariusz, trafiła nawet na ponad tydzień za kratki pod zarzutem obrazy moralności. Obśmiewała amerykańską pruderyjność, popierała walkę o wyzwolenie kobiet, ceniła sobie wolność słowa. Choć cenzorzy regularnie utrudniali jej życie, trudno zaprzeczyć, że to również ich działania i towarzyszące im kontrowersję wokół postaci zrobiły z niej gwiazdę. Mae napisała scenariusze do takich filmów, jak „Nie jestem aniołem” (1933), „Na Zachód, młody człowieku” (1936) czy „Co dzień święto” (1937). Amerykański Instytut Filmowy umieścił ją na liście największych gwiazd złotej i srebrnej ery Hollywood na 15. pozycji wśród kobiet. West wyprzedziła takie aktorki, jak Vivien Leigh, Rita Hayworth czy Lauren Bacall

Fot. nitratediva.wordpress.com, time.com