Animacje są dla dzieci? Z pewnością nie najnowszy animowany dokument Anci Damian. Czarodziejska Góra to opowieść o polskim opozycjoniście, który walczył z komunizmem w sposób zupełnie nietypowy.

obejrzyj galerię zdjęć

Ojciec opowiada historię córce. Ale nie będzie to bajka, choć podana zostanie w bajkowej oprawie. Film Anci Damian bazuje na życiu Adama Jacka Winklera – jednej z wyrazistszych, niezwiązanych z żadnym ruchem politycznym postaci polskiej opozycji. Jednocześnie Winklera mało kto pamięta. W Czarodziejskiej Górze bohater (któremu głosu użycza Jerzy Radziwiłowicz) dzieli się swoimi przeżyciami z córką (Julia Kijowska) i tłumaczy jej motywy swoich działań. Opowiada o studiowaniu historii sztuki w Polsce, o emigracji do Francji w latach 60., o wielkiej pasji alpinistycznej, o nielegalnym przewożeniu do Polski zachodniej prasy, o działalności artystycznej, o organizowanych w Paryżu happeningach, marszach homoseksualistów i antykomunistycznych protestach. Aż dochodzi do momentu przełomowego w swoim życiu – wyjazdu do Afganistanu po tym, jak kraj został zaatakowany przez ZSRR.

7

 

Ancia Damian skupia się właśnie na walce Winklera u boku Mudżahedinów przeciwko Sowietom. Bo i jest to w życiu Winklera rozdział chyba najważniejszy i najciekawszy. Polak walczył jako Adam Khan w oddziałach Ahmada Szach Masuda, prowadził dokumentację fotograficzną, na wszelkie możliwe sposoby nagłaśniał sprawę afgańską, był konsultantem Radia Wolna Europa i Voice of America. Reżyserka opowiada historię swojego bohatera z dużą dbałością o fakty, ale w sferze wizualnej pozwala ponieść się fantazji. Czarodziejska Góra łączy wiele stylistyk i metod animacji i kolażu. Film bazuje jednak na tradycyjnych sztukach plastycznych, wystrzega się grafiki komputerowej. Materiały archiwalne zostają twórczo przekształcone, zreinterpretowane, powycinane, zduplikowane. Widać odniesienia do sztuki afgańskiej, ale bardziej współczesnego komiksu czy prac Marca Chagalla. Nad efektem końcowym pracowali Polacy, Rumuni i Francuzi. Duża część animacji została wykonana właśnie w naszym kraju, realizował je Tomek Ducki wraz z polskimi animatorami i studentami krakowskiej ASP.

Mimo zbieżności tytułów, film wielokrotnie nagradzanej rumuńskiej reżyserki nie ma nic wspólnego z Czarodziejską Górą Tomasza Manna. Mowa o szczycie Mont Maudit we francuskich Alpach. To właśnie w czasie wspinaczki na niego zginął w 2002 roku Winkler. Film Damian to więc hołd dla nieżyjącego już bohatera. A słowo bohater jest tu o tyle kluczowe, że Rumunka obficie czerpie z rycerskiego archetypu. Winkler ma w sobie coś z średniowiecznego rycerza, ale i z walczącego z wiatrakami Don Kichota i targanego porywami serca romantycznego bohatera. Nietypowe zderzenie dokumentu i baśniowego klimatu pozwala jednak ustrzec się reżyserce zbytniego patosu; sprawia, że Czarodziejskiej Górze zdecydowanie daleko do banalności. Film otrzymał już Nagrodę Specjalną Jury w Karlowych Warach i ma szanse na kolejne wyróżnienia. W polskich kinach obraz Anci Damian można zobaczyć już od dziś, 11 grudnia.

Redakcja enter the ROOM objęła patronat medialny nad tytułem.

6

Fot. materiały prasowe