Obwołany przez krytyków najlepszym finlandzkim filmem dekady i nominowany do Złotego Globu „Szermierz” opowiada historię Endela Nelisa – znanego szpadzisty. Reżyser, Klaus Härö, zabiera nas do Estonii początku lat 50., by opowiedzieć o zmaganiu ludzi z systemem totalitarnym, o determinacji, marzeniach, niełatwych wyborach i potrzebie bliskości.

II wojna światowa dobiegła końca. Estonia, okupowana najpierw przez wojska niemieckie, obecnie znajduje się pod panowaniem ZSRR. Nowy system wszędzie szuka wrogów; natychmiast awansują na nich oczywiście mężczyźni przymusowo wcieleni podczas wojny do Wermachtu. Jednym z nich jest Endel Nelis, obiecujący szermierz, który rezygnuje z kariery sportowej w Leningradzie i postanawia zaszyć się na estońskiej prowincji z nadzieją, że tam aparat stalinowski go nie dosięgnie. Podejmuje się pracy nauczyciela wychowania fizycznego w miejscowej szkole. Widać, że Endel nie jest zadowolony z takiego obrotu sprawy – czuje, że utknął w zabitej deskami dziurze, w której nic go nie czeka.

4 szermierz aurora film movie

Sytuacja powoli się zmienia, gdy mężczyzna za namową jednej z uczennic decyduje się założyć w szkole klub sportowy z zajęciami z szermierki. Zdystansowany, wycofany i trochę arogancki Endel zaczyna się otwierać, angażuje się w relacje z uczniami, z czasem zastępuje im ojców, którzy zginęli na wojnie, a jednocześnie zakochuje się w miejscowej nauczycielce. Tak kolorowo być jednak nie może. Przeszłość już wkrótce da o sobie znać. O dawnym życiu Endela stara się jak najwięcej dowiedzieć dyrektor szkoły. W tym samym czasie uczniowie proszą nauczyciela, by pojechał z nimi na turniej szermierki organizowany w Leningradzie. Czy mężczyzna zdecyduje się zaryzykować zdemaskowanie i wraz ze swoimi wychowankami uda się wprost do paszczy lwa?

„Szermierz” to filmowa hybryda, dobrze wyważona, zawieszona gdzieś pośrodku między dramatem sportowym, historycznym a melodramatem. Reżyser dotyka historycznych tematów, nie podejmuje się jednak próby pełnego rozliczania przeszłości; w centrum filmu stawia natomiast samą szermierkę, która staje się idealną metaforą walki o lepsze jutro i ucieczki od szarej, komunistycznej rzeczywistości.

2 szermierz aurora film movie

Klaus Härö opowiada nam historię, którą w zasadzie już znamy – mamy nauczyciela/trenera, który zżywa się z uczniami i stara się przekazać im całą swą wiedzę. Mamy grupę outsiderów – biednych, w dużej mierze osieroconych dzieciaków, które jak mogłoby się wydawać nie mają przed sobą perspektyw. I przede wszystkim mamy walkę z przeciwnościami losu, determinację i pasję. Fiński reżyser operuje znaną w kinie kliszą i nie wystrzega się konwencjonalności i sentymentalności, ale trudno mieć mu to za złe, bo „Szermierz” ma w sobie dużo uroku i ogląda się go z przyjemnością. W końcu nawet jeżeli podobne historie zdarzyło się nam już widzieć na ekranie nieraz, osadzenie akcji w komunistycznej Estonii nadaje obrazowi dużo świeżości. Bardzo dobrze sprawdzają się też zarówno starsi, jak i młodsi aktorzy.

„Szermierz” wciąga i ujmuje. Fińsko-estońska koprodukcja zebrała świetne recenzje, stanęła nawet do walki o Złotego Globa i startowała w wyścigu po Oscara jako najlepszy film fiński. Na ekrany polskich kin „Szermierz” trafi już 27 maja. Redakcja enter the ROOM objęła patronat medialny nad tytułem.

3 szermierz aurora film movie

1 szermierz aurora film movie

Fot. materiały prasowe