Już po raz trzynasty odbędzie się Festiwal Warszawa Singera. W dniach 26.08 – 04.09 Plac Grzybowski, ulica Próżna i ich okolice zamienią się w główne centrum kultury żydowskiej. Miejsca te są silnie związane z twórczością Isaaca Bashevisa Singera, w której uwiecznił on niepowtarzalny klimat dawnych lat, kiedy w tej części Śródmieścia rozbrzmiewały okrzyki żydowskich przekupek, witryny małych warsztatów rzemieślniczych prezentowały rozmaite wyroby, a chasydzcy kupcy rozważali kolejne inwestycje.
Muzyka na Festiwalu Singera
Muzyka zawsze zajmowała ważne miejsce w kulturze jidysz, stąd też tak rozbudowany repertuar muzyczny na tegorocznym festiwalu. Tradycyjna inauguracja odbędzie się w Synagodze im. Nożyków, gdzie wystąpią takie osobowości jak: Yaakov Lemmer, Benzion Miller, Tzudik Greenwald, któremu akompaniował będzie wybitny pianista Menchaema Bristowskiego wraz z Orkiestrą Warszawskiej Opery Kameralnej. Na Placu Grzybowskim Orkiestra wykona również jeden z najważniejszych utworów w historii muzyki klasycznej – mozartowskie „Requiem”.
Żydowską muzykę smyczkową XX wieku zaprezentują najwybitniejsi polscy smyczkowcy: Katarzyna Duda, Katarzyna Brudnik-Gałązka oraz Marcin Zdunik. Będziemy mogli również zobaczyć unikalny projekt „Yiddish Tango”, który zabierze nas do Warszawy lat trzydziestych. Pieśniarka Olga Avigail oraz zespół kompozytora i pianisty Hadriana Tabęckiego „Tango Attack” wykonają tanga po polsku, jidysz, hebrajsku i hiszpańsku w zupełnie nowych odsłonach.
Zagraniczni goście
Tym razem gwiazdą finałowego koncertu będzie grupa klezmerska pochodząca z Nowego Jorku, założona w 1986 roku – The Klezmatics. W ich utworach doszukać się możemy wielu stylów i mieszanek gatunków muzycznych: tradycyjne pieśni żydowskie, gospel, jazz aż po rocka. Za album „Wonder Wheel” zespół w roku 2007 zdobył statuetkę Grammy.
Zespół Hamsa, pochodzący z Wielkiej Brytanii, zaprezentuje niepowtarzalne połączenia żydowskiej muzyki Europy Wschodniej oraz brzmień rodem z sefardyjskiej Turcji – zobaczymy ich na koncercie plenerowym pt. „Noc Klezmerów”. Austriackie trio Sormeh, słynące z eklektycznego, radosnego brzmienia improwizowanych partii, również zagości na festiwalu. Chwili zadumy będziemy mogli oddać się za sprawą Francesco Bruno Ensemble’a i jego multimedialnego projektu, opartego na kanwie obozowej twórczości poetyckiej włoskiego pisarza pochodzenia żydowskiego Primo Levi’ego. Skomponowana muzyka będzie stanowić dobre tło dla poezji Włocha i jego wspomnień tragicznej rzeczywistości obozowej.
Ciekawym elementem tegorocznego programu będzie również występ Savannah and The Stringz. Zespół pochodzi z Tel Awiwu i tworzy muzykę eksperymentalną, łączącą jazz, indie rock, kabaret i muzykę klasyczną we współczesnym stylu. Ostatnie kilka lat Savannah and The Stringz spędzili na koncertowaniu w różnych zakątkach Izraela, przyciągając uwagę słuchaczy muzyki klasycznej i jazzowej.
Jazzowe brzmienia
Ważnym elementem festiwalu będzie „Singer Jazz Festiwal”, organizowany już po raz trzeci. W tym roku odwiedzi nas Włodzimierz Nahorny, który wystąpi razem ze Zbigniewem Namysłowskim, Wojciechem Jachną i Wojciechem Myrczką. Na scenie jazzowej będziemy mieli okazję zobaczyć Trio Sefardix i Jorgosa Skoliasa, grających utwory ze swojej najnowszej płyty „Maggid”. Muzykę Krzysztofa Komedy zaprezentuje saksofonista Leszek Żądło. Oprócz tego organizatorzy przewidzieli występy taki muzyków jak: Kuba Stankiewicz, Sphere, trio Jachna – Wójciński – Szpura czy Obara/Wania Duo.
W teatrze
Teatr Kwadrat na kilka dni zamieni się w teatralne centrum festiwalowe. W repertuarze pojawi się spektakl pod tytułem „Anna Frank” chorwackiego reżysera Jakova Sedlara, dla którego inspirację stanowił „Dziennik Anny Frank”, czyli jedno z najbardziej wstrząsających dzieł literatury, opisujące losy nastoletniej dziewczynki i jej rodziny podczas niemieckiej okupacji. Prosto z Narodowego Teatru Żydowskiego Yiddishpiel na polską scenę trafią młodzi aktorzy, którzy zafundują widzom muzyczno-kulinarną podróż śladami kuchni żydowskiej z Europy Wschodniej. Austriacki reżyser Franz Froshauer w sztuce „Eichmann” opowie poruszającą historię podpułkownika SS Adolfa Eichmanna, człowieka skazanego za ludobójstwo. Dramatycznym wyznaniom Eichmanna towarzyszy chór, przypominający ścigający go koszmar.
Spektakl „Śmierć pięknych saren” w reżyserii Jana Szurmieja, który dotychczas mogliśmy podziwiać na deskach warszawskiego Teatru Żydowskiego, również pojawi się na festiwalu – będzie to okazja dla tych, którzy nie zdążyli zobaczyć go podczas zeszłego sezonu teatralnego. Wspaniała opowieść Oty Pavla, zainscenizowana przez Szurmieja, łączy w sobie pierwiastki komizmu i tragizmu, opisuje dzieciństwo spędzone w Czechach, życie w harmonii z przyrodą oraz okrutną okupację niemiecką. „Blizny pamięci” są spektaklem poświęconym postaci działacza Polskiego Państwa Podziemnego, czyli Janowi Karskiemu, w główne role wcielili się Jerzy Zelnik i Sebastian Ryś. W przedstawieniu „Aktorzy żydowscy” Anna Smolar rozprawia się z kolei ze stereotypami panującymi na temat teatralnej sceny żydowskiej i kwestionowaniem jej zawodowego charakteru. Całość została ujęta w formę mockumentu, czyli gatunku udającego dokument, lecz nie gwarantującego pełnej autentyczności prezentowanych wydarzeń.
Performans
Podczas tegorocznej edycji Festiwalu Warszawa Singera znajdzie się coś także dla fanów performansu – „Matki” są poświęcone tematowi utraty. Performans traktuje o matkach ratujących swoje dzieci przez zagładą w obozach koncentracyjnych i o tych, które swą miłością obdarowywały poza murami getta. W programie przewidziano również cykl czytań performatywnych klasycznych sztuk żydowskich, w polskim przekładzie – pomysłodawcą tego projektu i jego kuratorem jest Mike Urbaniak.
Festiwal Warszawa Singera od lat cieszy się olbrzymim powodzeniem. Na te kilka dni stolica po raz kolejny zmieni się w największy ośrodek kultury żydowskiej. Pośród dziesiątek koncertów, przedstawień i spotkań każdy będzie miał okazję znaleźć coś dla siebie i poczuć klimat dawnej Warszawy, Warszawy widzianej oczami Singera. Zapraszamy.
Fot. materiały prasowe